Peter Kowald   Απόσπασμα Ημερολόγιου από 7 ημέρες στη Νέα Υόρκη για το Φεστιβάλ "Οραμα για τον 21ο Αιώνα" ("In Order to Survive at the Vision for the Twenty-First Century" / Festival in New York, 1996)

   ... και με μίας είναι σαν να με μετέφερε η μνήμη μου στη δεκαετία του '60: στο πρόγραμμα του φεστιβάλ ο Amiri Baraka, που τότε διαβάζαμε τα δοκίμιά του (Leroi Jones: Blues People) και ακούγαμε τα ποιήματά του στο δίσκο της ESP με το New York Art Quartet (βλέπε και παρακάτω, Milford Graves, επίσης στο πρόγραμμα) ...

   ... στο Village Voice η αναγγελία "More than Fluxus", έργα του "ιδρυτή" του Fluxus, George Maciunas, σε μια γκαλερί στην 78η Οδό: εδώ μεταξύ πολλών άλλων η αφίσσα - διαμαρτυρία για το Βιετνάμ με τη μορφή της Αμερικάνικης σημαίας (δεν ήξερα ότι "ο ριζοσπαστικός κοινωνικός στοχασμός" (Village Voice) του Maciunas συμπεριλάμβανε τέτοιες ανάγκες) ...





   ... αυτό δύσκολα θα μπορούσαμε να το διανοηθούμε εμείς στη Γερμανία. Το φεστιβάλ ξεκινάει με την Αρχική Επίκληση (Opening Invocation) του Joseph Jarman. Στην τελετή, συνηθισμένη στα βουδιστικά μοναστήρια Ζεν, τραγουδάει με μιαν ομάδα μαθητών του την σούτρα Χανυαχαραμίτα (το αυθεντικό Ιαπωνικό κείμενο) με τον ρυθμό να δίδεται με ξύλινα σήμαντρα, το πλιν πλον των πήλινων κρουστών, το θυμίαμα ...

   ... το μέρος δεν είναι καθόλου άσχημο: Lafayette Street ανάμεσα στο Houston και το Bleeker. Το φεστιβάλ Όραμα γίνεται στην Learning Alliance, σ' ένα χώρο που μοιάζει με λοφτ (έβδομος όροφος, για ν'ανέβεις υπάρχει μόνον ένα ασανσέρ που χωράει πέντε άτομα, πάνω από διακόσιοι κατεβαίνουν). Η Συμμαχία είναι ένας πολιτικά/κοινωνικά δρων οργανισμός με αντικείμενα απασχόλησης θέματα όπως ο ρατσισμός (οι συνεργάτιδες κατά κύριο λόγο μαύρες γυναίκες), με ομάδες εργασίας, σεμινάρια, διοργάνωση εκδηλώσεων για τα πιο διαφορετικά πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Το φεστιβάλ γίνεται επίσης για την οικονομική του ενίσχυση ...





   ... στον υπότιτλο του Οράματος για τον 21ο αιώνα (5 - 9 Ιουνίου 1996): Μουσική - Χορός - Ποίηση - Εικαστικά. Λίγα στατιστικά: αριθμός συμμετεχόντων σ' αυτές τις εκδηλώσεις: Μουσική: 82, αν μέτρησα σωστά, μεταξύ αυτών 6 γυναίκες, αν μέτρησα σωστά. Χορός: 14 σολίστες, όλες γυναίκες, μία ομάδα χορού με 4 άνδρες και 4 γυναίκες. Ποίηση: άνδρες, γυναίκες, σχεδόν μισοί - μισοί. Εικαστικά: 5 γυναίκες, ένας άνδρας. Και μια και μιλάμε για τις ΗΠΑ (όπως παρατήρησα, λίγο γίνεται λόγος γι' αυτό, αλλά το θέμα πάντα υπάρχει στην ατμόσφαιρα) αυτή η πλευρά επίσης: μαύροι, εβραίοι, ασιάτες, λευκοί επακριβώς υπολογισμένοι. Σκέπτομαι ότι και τους οργανωτές (στην πρώτη γραμμή ή χορεύτρια Patricia Nicholson και ο άνδρας της, ο μπασσίστας William Parker) τους απασχόλησε αυτό κι έτσι παραιτούμαι κι εγώ από την στατιστική (για να τελειώνω, καμιά ασιατική συμμετοχή στην ποίηση, και κανένας μαύρος στα εικαστικά) ... Η έννοια του πολιτικώς ορθού ποτέ δεν με ενδιέφερε πραγματικά, κι όλη η κουβέντα που γίνεται τώρα για αυτήν ... Οράματα του 21ου αιώνα...





   ... πολλή μουσική, πολλή, ωραία μουσική. Άνθρωποι που τους ακούμε συχνά στην Ευρώπη, όπως ο Perry Robinson, ο John Zorn (το Masada, το ανήγγειλε το Village Voice ως το δημοφιλέστερο σήμερα εβαϊκό φρη μποπ κουαρτέτο), ο Charles Gayle, τη μια μέρα με τον Rashied Ali και την επόμενη με τον William Parker και τον Milford Graves, ο Thurston Moore των Sonic Youth, το τρίο των Reggie Workman/Andrew Cyrille/Oliver Lake, το κουαρτέτο του David Ware, ο Peter Brotzmann και ο Borah Bergman ως ντουέτο, το κουαρτέτο του Joseph Jarman με την Myra Melford στο πιάνο, εγώ σόλο και δύο φορές με γκρουπ του William Parker ... αλλά επίσης άλλοι, λίγο πολύ άγνωστοι ή σπανιότερα ακουόμενοι εδώ, όπως ο Cooper-Moore, πιανίστας εφευρέτης (τον άκουσα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του '80, να παίζει ένα μονόχορδο όργανο δικής του κατασκευής, σ' ένα πεζοδρόμιο στο Broadway), Leopanar Witlarge και Improvisors Collective, η Karen Borca, ο Wilber Morris (αδελφός του Butch), ο Matthew Shipp, ο Μασαχίκο Κόνο, ο Ασίφ Τζαχάρ, και η 24χρονη μουσικός κρουστών από τις Φιλιππίνες Susie Ibarra (η κυρία Baraka του Amiri Baraka φώναξε ξαφνικά, δυνατά μέσα στην αίθουσα "she's fantastic") και μια ολόκληρη σειρά άλλοι, που δεν τους ξέρω. ... και ο Χορός: αξιοσημείωτη η Maria Mitchell. Με πολύ πνεύμα η Patricia Nicholson και η κόρη της Miriam Parker. Η Simone Forti που όλοι την σέβονται. Αλλά πάλι, τι καταλαβαίνω εγώ από χορό; ...

   ... και από τη λογοτεχνία επίσης σχεδόν τίποτε: δύσκολο να καταλάβει κανείς κάτι απ' αυτές τις απαγγελίες ακόμη κι όταν δεν μιλάει κακά Αγγλικά. Ενδιαφέροντες: Baraka και Tracie Morris. Επίσης ο David Budbill. Θαυμάσιος: ο γερο Steve Cannon, τυφλός εδώ και λίγα χρόνια, αυτοσχεδιάζει τα κείμενά του. Το ποίημα του για έναν άνδρα που τον έλεγαν Pancake διακόπτεται συνέχεια από ομοβροντίες γέλιων...

   ...σήμερα με την Ειρήνη Μπράττη (παίρνει μέρος στην έκθεση και βρίσκεται για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη δεν φαίνεται να της αρέσει πολύ) για πρόγευμα σπέσιαλ στού Leschko στην Thomkins Square, όπου έπαιρνε συχνά πρωινό ο Mingus και σήμερα βλέπει κανείς τακτικά τον Charles Gayle (ο Charles Gayle και ο John Zorn μένουν στην ίδια πολυκατοικία, αλλά μέχρι αυτό το φεστιβάλ δεν είχαν ανταλλάξει ποτέ κουβέντα, αν είναι δυνατόν)...

   ... αργά το βράδυ hanging out με τον κινηματογραφιστή Charles Lane, γνωστό από τη βουβή ταινία "Sidewalk Stories" του 1989, στο 54 Club, στο West Village, μεστά μπλουζ με τον Sweet Georgia Brown από το Σικάγο...

   ... και το άλλο μέρος αργά το πρωί της Κυριακής: Canaan Baptist Church of Christ, 116η Οδός, στο Χάρλεμ. Η εκκλησία χωράει κάπου 800, πάστωρ Wyatt Tee Walker δεξί χέρι του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ τη δεκαετία του '60, πάντα πολιτικοποιημένος, τη δεκαετία του '80 μιλούσε σκληρά στην προσευχή για την πολιτική του Regan, σήμερα απέναντι στον Clinton είναι πιο μετριοπαθής... και η εκκλησιαστική χορωδία, η σολίστα τα καταφέρνει ώστε μερικές σειρές μπροστά μου, μια γρια κυρία φεύγει - άλλες γυναίκες την κρατούν να μην χτυπήσει στον ξύλινο πάγκο, της κάνουν αέρα, το κεφάλι της πηγαίνει πέρα δώθε, τελείως out there... και ο κήρυκας James W.E. Dixon από το Νότο, Χιούστον/Τέξας, κηρύσσει για direction και destination, κατεύθυνση και προορισμό. Μετά από λίγο αρχίζει, όλο και περισσότερο, το κήρυγμά του, ούτως ή άλλως με τις επαναλήψεις πολύ ρυθμικό, μουσικό, να το τραγουδάει, oh yeah, direction out, destination far out... αυτό μου θυμίζει τίτλους από τον McLean και τον Dolphy. Συνέχεια η εκκλησία! Ayler και ο ύστερος Coltrane, ο Charles Gayle, ο μεγάλος David Ware (φωνή από κοινό στη διάρκεια του soundcheck: τι το θέλει το μικρόφωνο, μέχρι το Μπρούκλυν ακούγεται), υπάρχει πολλή εκκλησιά, κι από τον Mingus το ξέρουμε... Μπλουζ και Εκκλησία...

   ...Όραμα για τον 21ο αιώνα: ο Milford Graves παίρνει το λόγο μετά το σετ του με τον William Parker και τον Charles Gayle (Supertrio), και λέει ότι ξανά πάλι αναπτύσσεται ένα κοινό γι' αυτήν την μουσική (αυτό σημαίνει revival των σίξτις) η προσέλευση του κόσμου ήταν καλή, πολλοί νέοι επίσης, όπως ο Andre και ο Andre, κιθάρα, και μπάσσο, που ήρθαν από το Hagen).





   ... το έντυπο πρόγραμμα περιέχει σύντομα κείμενα όλων σχεδόν των συμμετεχόντων στο "Όραμα" κι επίσης ένα απόσπασμα από το Revolutionary Art του Baraka: "Η αυτοδιάθεση, ο αυτοσεβασμός και η αυτοάμυνα της ζωής και του επαναστατικού της κινήματος είναι εκείνα, με τα οποία πρέπει να ασχοληθούν οι ποιητές, τόσο στενά όσο με την προσωπική τους ζωή, εκείνο που θέλουμε να δημιουργήσουμε είναι ένας καινούριος κόσμος, όχι μια προνομιούχος θέση στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως, τη μορφή και επίσης το περιεχόμενο, την επιστήμη και το δράμα".
   ... και ακριβώς αυτό είναι η δική μου γραμμή - και αυτό δεν αφαιρεί τίποτα από την ποιότητα της καλλιτεχνικής τους έκφρασης, το αντίθετο μάλλον - να παίρνουν δηλαδή οι καλλιτέχνες τις υποθέσεις τους στα χέρια τους, να στήνουν κάτι στα πόδια του. η αγορά είναι μεγάλη, οι συμφωνίες που κλείνονται πολύπλευρες, οι μηχανισμοί που τόσα πολλά απαγορεύουν, συχνά πανίσχυροι. Αλλά σε τελική ανάλυση, τι μας νοιάζει; Όραμα....

 

---

 

Φωτογραφίες :  Nicole Aders

Μετάφραση :  Σπύρος Φέγγος
"Jazz & Tzaz" magazine
τεύχος: 44 Νοέμβριος 1996, Σελ. 34-35



websites :  

Amiri Baraka  

Peter Kowald  

William Parker  

VISION FESTIVAL Org.  

Bert Noglik :  Laudatio to Peter Kowald  

Günter Sommer :  Between Heaven And Earth for Peter Kowald  



Σπύρος Φέγγος :  Peter Kowald :  365 μέρες στο σπίτι  

Markus Müller :  Peter Kowald :  was da ist - what is there